Geef je waardering:
( 0 bezoekers gaven gemiddeld een 0 aan dit artikel.)
Stel als je zelf als gemeente of parochie een Twitterdienst wil houden: waar moet je dan aan denken? Wat heb je nodig en wat doe je wel en niet? Tien vragen en antwoorden over twitteren in de kerk.

Wat is een Twitterdienst?

Er zijn in Nederland twee vormen van twitterdiensten: een experimentele en meer reguliere vorm.
De allereerste, en tot nu toe enige, experimentele twitterdienst werd op 26 september 2010 gehouden in de Vincentiuskerk in Amsterdam. De organisator, marinedominee Fred Omvlee, wilde met deze dienst mensen in verbinding brengen die elkaar daarvoor vooral of alleen via Twitter kenden. De liturgische vorm van de dienst was experimenteel van karakter en niet louter christelijk: er waren bijdragen van een dominee, een boedhistische monnik en er waren heilige boeken uit verschillende tradities aanwezig. Er was ruimte om te twitteren, er was een lezing, een meditatief moment en een moment om kaarsjes te branden. Tegelijkertijd werd getwitterd door mensen die aanwezig waren en die via Twitter met de deelnemers verbonden werden.
Dit jaar (2011) zijn twee reguliere twitterdiensten gehouden, waarbij kerkgangers werden uitgenodigd hun smartphone mee te nemen en tijdens de kerkdienst te twitteren. De dienst of viering is zoals gewoonlijk, maar door het kunnen twitteren ontstaat een mogelijkheid tot real-time communicatie. In de Pauluskerk in Wezepe werd op 13 maart de eerste reguliere twitterdienst georganiseerd, nadien in Capelle aan den IJssel. Komende zondag komt de teller op 4 als in Leiden (Hooglandse kerk, Leidse studentenekklesia; speciaal voor jongeren van 12-17 jaar) en Utrecht (Centrumgemeente) Twitterdiensten worden gehouden.

Waarom zou ik Twitter in de kerk gebruiken?

Kerkgangers hebben de neiging negatief tegenover technologie in de kerk te staan. Ten onrechte. Op smartphones (of iPads, tablets) kunnen net zo goed bijbelapplicaties en liederenboeken staan, waardoor ze van meerwaarde zijn voor geloofsbeleving en -verdieping. We moeten af van het stigma dat op je telefoon kijken betekent dat je niet geïnteresseerd bent in je naaste. Een telefoon is een communicatiemiddel, een naslagwerk en natuurlijk, ook handig voor tijdverdrijf.

Enkele redenen om Twitter te gebruiken zijn:

  • Je hebt de mogelijkheid direct te horen wat kerkgangers vinden, en je kunt er direct op reageren.
  • Je kunt je inspiratie delen en mogelijk heeft dit positief effect over de beleving van andere gemeenteleden of parochianen: het is een bindmiddel pur sang
  • Het is een middel voor evangelisatie: ‘Verkondig tot de einden van de wereld’. Welnu, de digitale wereld begint draadloos en met bits en bytes en er is veel te winnen
  • Als je vindt dat sociale media en internet mensen afleidt, dan werkt het uitstekend als Twitter wordt ingezet om mensen naar het geloof te leiden. Je kunt je negatieve idee in een positieve actie omzetten.
  • Mensen die niet naar de kerk kunnen komen, kunnen zo wel verbonden zijn met de gemeenschap, net zoals een kerktelefoon of streaming kerk-tv.
  • Twitter is een ontmoetingsplatform: ideaal om mensen aan elkaar te verbinden en met elkaar in gesprek te laten gaan.

Waarom zou ik Twitter niet in de kerk gebruiken?

Uiteraard zijn er ook redenen om het niet te doen. Aan jou te bepalen in welke mate je weegt hoe je twitteren toestaat:

  • De grootste terechte zorg is, dat Twitter afleidt van hetgeen waarvoor mensen naar de kerk komen. Tijdens het twitteren kunnen mensen ook hun mail gaan checken en andere dingen doen.
  • Een andere vraag is: is het mogelijk dat God wel tot je doordringt als je met je mobieltje bezig bent. Niet alleen kan het afleiden door andere dingen te gaan doen, Gods woord is zo belangrijk dat een smartphone daar niet bij past.
  • Je kunt ook na afloop van een dienst twitteren: het hoeft niet per sé tijdens de dienst
  • Omdat het populair is, wil dat niet zeggen dat je het moet gebruiken in een kerk.

Lees ook eens de blog van deze Amerikaanse pastor over beperkingen en twijfels.

 

Wat is er aan techniek nodig?

Om een Twitterdienst te organiseren is aan techniek nodig:

  • Een Twitteraccount van de kerk (bekijk dit filmpje van 3 minuten hoe je dat aanmaakt)
  • Een hashtag (een trefwoord voorafgegaan door #, waardoor alle tweets tijdens de viering aaneen worden verbonden)
  • Een laptop of pc met internetverbinding naar Twitter of een Twitterclient.
  • Een beamer en projectiescherm of projectiemogelijkheid om de twitterberichten (‘tweets’) te tonen in de kerk
  • Het tonen van de tweets zelf als ‘backchannel’. Dit kan via gratis websites als www.visibletweets.com.
  • Optioneel: Twitcam, om naast tweets ook een streaming videokanaal te hebben om de dienst via het internet uit te zenden. (bijv. http://twitcam.livestream.com)
  • Optioneel: Twitterarchiefsoftware om de tweets te bewaren (bijvoorbeeld https://tweetstreamapp.com/)

Hoeveel mensen zijn er nodig?

In een protestantse kerk kan heel goed een vrijwilliger van het beamteam het eigen twitteraccount bijhouden, tweets tonen (of niet) en eventueel tweets filteren. De tijdsinvestering is eenmalig leren twitteren (ca. 10 minuten) en verder kost het alleen de tijd die een viering duurt, plus het klaarzetten en opruimen (ca. 10 minuten).
In een katholieke kerk zal mogelijk een extra vrijwilliger vaak nodig zijn die de bediening doet. Mogelijk kan een van de collectanten een dergelijke rol op zich nemen.

Voor wie is het interessant?

Een Twitterdienst is interessant voor nieuwe doelgroepen, voor jongeren, als versterking van de bestaande kerkgemeenschap en voor kerkelijk werkers zelf. ‘Smartphones in de kerk’ klinkt hip en dat is het ook: Normaliter wordt het niet gewaardeerd als je mobieltje afgaat en is het usance om je mobieltje uit te zetten. Tijdens een Twitterdienst wordt actief de telefoon gebruikt. Kerkgangers kunnen reageren op wat er gebeurd en op elkaar en op de overwegingen. Je kunt er jongeren voor interesseren of mensen die geheel niet in de kerk (meer) komen. Voor de kerkelijk werker (predikant, dominee, priester, diaken) is een twitterdienst interessant omdat je direct feedback krijgt en hoort wat er leeft bij de kerkgangers.

Wanneer twitter je en wat niet?

Van belang is om duidelijk te communiceren hoe Twitter wordt ingezet in de viering. In Wezepe werd bijvoorbeeld bewust gekozen om tijdens meditatie, gebed en andere stiltemomenten niet te twitteren. In katholieke setting kan in een Eucharistieviering wel tijdens de dienst van het woord worden getwitterd, maar is het veel minder passend tijdens de dienst van de tafel te twitteren: in de voorbereiding op en tijdens de consecratie is het onwenselijk. In een woord- en communiedienst ligt dat ongeveer hetzelfde. Kies je momenten en maak dat duidelijk om misverstanden te voorkomen. Tijdens de momenten dat je niet wilt dat er wordt getwitterd, zet je de beamer uit en communiceer je dat.
Mocht je niet in een viering willen twitteren, dan kun je overwegen om een twitterspreekuur te houden na afloop van de dienst. Net zoals je soms kunt bellen naar een pastoraal team naar aanleiding van een kerkelijke uitzending op televisie. Je kunt onderzoeken of Twitter geschikt is voor catechese of als bindmiddel tussen kerkleden onderling.

Hoe gebruik je een hashtag?

Het gebruik van een passende hashtag is belangrijk: bedenk een goede hashtag die past bij de viering. #paulustwittert, #startzondag #hhart #advent1 #hemelvaart zijn voorbeelden. Een goede hashtag geeft de kern weer en is kort en snel te gebruiken.

Wat twitter je?

Tweets zijn open en vrij. Iedereen kan bijdragen wat hij of zij wilt. Dat is spannend. Mocht je dit te spannend vinden, kun je overwegen de twitterstream te laten filteren. Filteren kan op verschillende manieren (bijv. op hashtag, op trefwoord, op groep gebruikers (hoewel dat wat lastig is in de praktijk). Software helpt je daarbij, zoals Floxee, Twithive, Crowdstatus, Tweetchannel of Tweetizen.

In de aankondiging van de viering, vooraf via de bekende kanalen en natuurlijk een persbericht naar de lokale krant, radio en tv, maak je duidelijk wat het thema van de viering is. Enkele voorbeelden:
  • Een introductiedienst voor nieuwkomers
  • Een catechesedienst waarbij Twitter wordt gebruikt om onderling vragen te stellen, te delen en te beantwoorden
  • Een gebedsdienst waarbij twidden mogelijk is (twidden is bidden via twitter)
  • Een dialoogdienst waarbij tweets feedback geeft op de preek en vragen kan stellen aan de voorganger.
  • Een dankdienst, waarbij tweets uit dankbaarheid worden geplaatst voor naasten, gebeurtenissen en waarbij de tweets meditatief kunnen worden voorgelezen ter overweging of als dankgebed.

Zo zijn er vast meer mogelijkheden te bedenken. Zo kun je inhoudelijke thema’s als het gebruik van sociale media, gemeenschapsvorming, communicatie, moderne technologie, kardinale deugden, ethiek en omgaan met elkaar, ‘haves and have nots’ in twitterdiensten bespreekbaar maken.

Wat werkt wel en wat werkt niet?

Hou de verwachtingen laag. Dat is niet om jezelf in te dekken, maar er zijn nog te weinig ‘best practices’ in Nederland. Je zult dus deels zelf de vorm en werking moeten ontdekken. In de V.S. wordt sinds enkele jaren Twitter gebruikt in kerken. Dit is een artikel in Time Magazine van een enthousiaste twitterpastor in Amerika. Hier kun je lezen over de allereerste reguliere twitterdienst in Nederland. Ik heb mensen in Wezepe gevraagd naar hun positieve en negatieve ervaringen. Mensen zijn enthousiast en zien tegelijkertijd de beperkingen.
Met dit artikel hoop ik je enige tips en tops te geven. Ik ben altijd bereid verdere toelichting of ondersteuning te geven. Succes!
Eric van den Berg
Meer weten? Bel of mail me gerust!

 

Delen in je netwerk: Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Pin on PinterestBuffer this pageEmail this to someone