Het kerkblad (of parochieblad) is een van de belangrijkste kanalen voor de interne communicatie. Het kerkblad is het ‘clubblad’ waarin lief en leed wordt gedeeld en je als kerklid of parochiaan op de hoogte wordt gehouden van alles wat er in je kerkgemeenschap speelt. Een essentieel communicatiemiddel dus!

#1 Zorg voor een goede kerkredactie

Onder kerkredactie versta ik niet alleen de mensen die het kerkblad ‘in elkaar zetten’, maar ook het redactiewerk van de teksten (kopij, content). Het is verstandig om meerdere mensen in je redactie te hebben, en zo eens in de paar jaar vers bloed toe te laten. Zorg daarbij dat de kerkbladredactie nooit een eiland is, en samenwerkt met de mensen achter de website, de nieuwsbrief en open oor en oog hebben voor wat er in de kerk speelt.

Als je die vrijwilligers aan boord hebt, zal het ook wat makkelijker zijn aan inhoud te komen. Die inhoud – en dat is de tweede betekenis van de redactie van het kerkblad – zal een goede tone of voice moeten hebben, een evenwichtige verdeling van onderwerpen en natuurlijk in goed en foutloos Nederlands worden geschreven.

O ja, leg de bevoegdheden vast in een redactiestatuut. Daarmee voorkom je gedoe, zeker als je een klachtenregeling opneemt. Wat voor gedoe? Nou, bijvoorbeeld als de redactie vindt dat ze geheel onafhankelijk opereert, en ook onwelgevallige artikelen publiceren die de gemeenschap schade kan brengen (kritisch mag, afbreken is uit den boze).

#2 Waardeer iedere input

Geregeld hoor ik dat het soms moeilijk is aan goede artikelen en nieuwtjes te komen. Bij een goede samenstelling van de redactie van het kerkblad wordt dat al iets makkelijker. Stimuleer je kerkleden om artikelen in te sturen, trek een columnist(e) aan en vraag om input. Waardeer iedere bijdrage, maar vergeet niet je rode pen mee te nemen.
3. Publiceer geen algemene teksten

Neem niet zonder meer algemene teksten over die mensen of organisaties van buiten de gemeente of parochie aanbieden. Ze staan soms te ver van je leden af, en behoeven aanpassing aan de lokale situatie.

 

#4 Bepaal waar je je inhoud plaatst

Denk aan de ‘communicatiemix’. Wil je artikelen plaatsen in het kerkblad, of in een wekelijkse (digitale) nieuwsbrief, of op de website? Pak het slim aan: in een kerkblad kun je bijvoorbeeld achtergrondverhalen en diepgang bieden, en deze promoten via je andere kanalen. Bijvoorbeeld door een klein stukje op de website te zetten en te verwijzen naar het kerkblad. ‘Chunking’ heet dit in vaktermen: je deelt de informatie op in kleine stukjes zodat het beter wordt onthouden en het je lezers helpt de relatie tussen verschillende artikelen of thema’s te begrijpen.

#5 Kerkblad: intern of extern?

Negen van de tien keer is het kerkblad bedoeld voor de eigen achterban. Maar denk eens out-of-the-box. Als het kerkblad wordt bezorgd bij lezers die je niet vaak in de kerk komen, is het de moeite waard na te denken wat hen boeit. Heeft je kerkblad wel artikelen waar zij zich mee bezig houden? Voorkom een intern oudejongenskrentenbrood-cultuurtje.

#6 Vraag feedback voor een nog beter kerkblad

Professionele redacties werken geregeld met klankbordgroepen. Spreek geregeld, bijvoorbeeld tweemaal per jaar, met je lezers en vraag of het blad nog steeds interessant is. Het is leerzaam en je hebt nog eens leuk contact op een andere manier. O ja, die tweemaal per jaar is een beetje afhankelijk van de frequentie van je kerk- of parochieblad. Als je kerkblad maandelijks verschijnt, is dit te behapstukken, maar ploft het kerkblad 6x per jaar in de bus, dan voldoet 1x per jaar natuurlijk ook.

 

#7 Tale Kanaäns

Ik noemde al het ons-kent-ons gehalte van een kerkblad. Dat uit zich ook in de taal. Wil je een missionair, naar buiten gericht kerkblad zijn, dan is het niet heel handig om kerkelijke termen en afkortingen te gebruiken. Een classis? Het moderamen? Voor sommigen een ver-van-mijn-bed show. 

#8 Kies voor een eindredacteur die nee durft te zeggen

Redactie voeren vraagt om expertise en daadkracht. Zorg daarom voor een eindredacteur die uitstekend is in zijn/haar taal, nee kan verkopen (ook tegen pastores of bestuursleden), een goed intern netwerk heeft en een neus heeft voor nieuws dat verbindend werkt voor de kerkgemeenschap. Een eindredacteur die ook een goede weerspiegeling geeft van de parochie is helemaal uitstekend bezig.

 

#9 Wissel eens van genre

Een genre is niet zozeer een onderwerp als thema, alswel een bepaalde schrijfvorm. Bijvoorbeeld een achtergrondartikel, een interview, een verhaal, een gedicht, een verslag of een reportage. Wissel eens van genre bij het brengen van een nieuwtje in het parochieblad. Een aankondiging van een concert leest op een hele andere manier als je de dirigent interviewt. De aankondiging zelf kan dan in een leuk kadertje naast het interview.

#10 Voorkom schending van andermans rechten

Hoewel er diensten zijn waarbij je kopij kan kopiëren en plakken, is het heel (héél) verstandig om niet zomaar alles van het internet te plukken. Foto’s zijn gemaakt door een fotograaf die ook comfortabel wil wonen. Teksten zijn geschreven door mensen die er misschien hun brood mee verdienen. Vraag daarom altijd of je kopij mag overnemen. Heel vaak is dat geen probleem, of wordt er een kleine tegenprestatie gevraagd. Toestemming is veelal een vereiste vanuit de auteurswet.

 

#11 Kerkblad verspreiden

Parochianen of gemeenteleden brengen graag het kerkblad op de fiets of lopend langs. Maar heb je weleens gedacht aan bibliotheken, wijkcentra, de huisarts of de uitvaartonderneming? Er zijn vast andere plaatsen waar het kerkblad zijn weg vindt naar nieuwe lezers. Of deel je kerkblad met een naastliggende parochie of gemeente.

 

#12 Een passend budget?

Natuurlijk wil je een kerkblad aanbieden dat lekker wegleest en er goed uitziet. Maar daar moet je wel het geld en de middelen voor hebben. Dat is niet voor iedere parochie of gemeente weggelegd. Vormgeving, drukwerk en budget gaan daarom hand in hand. Denk aan het papiersoort, het soort drukwerk, de distributie, het (professioneel) schrijven en wat de doelgroep verlangt of wilt betalen voor een abonnement op het kerk/parochieblad.

Een combinatie is vaak mogelijk. Je mag best een keer uitpakken met een goede glossy op wat duurder papier bij een speciale gelegenheid. Maar als het niet hoeft… Vraag bij je feedbackronde aan je lezers wat ze van de uitstraling vinden, van het soort papier, de dikte van het kerkmagazine en laat ze zeggen hoe belangrijk dit alles voor ze is (is vormgeving belangrijker dan de abonnementskosten? Is vormgeving belangrijker dan de inhoud?) Het maken van een mooi kerkblad is niet alleen kiezen voor het uiterlijk, maar ook een belangrijke economische keuze, zeker bij grotere oplages. Vraag om professionele ondersteuning van het kerkblad als het gaat om drukwerkbegeleiding. 

#13 Beeld, Beeld en nog eens beeld

De tijd dat kerkbladen louter tekst bevatten, kolommen achterelkaar vol, ligt grotendeels achter ons. En logisch: beeld zegt soms zoveel meer dan een lap tekst (note to self: waar zijn je plaatjes?). Kies een goede beeldcompositie van je cover en het binnenwerk, zoek een samenwerking met 1 of 2 fotografen (al dan niet als vrijwilligers) en bewaak de beeldstijl zodat de uitstraling consequent blijft (leuke taak voor de strenge eindredacteur 😉 ). Alloceer budget voor het inkopen van foto’s en illustraties, of zoek op deze veelbezochte pagina met vele fotostockwebsites waar je gratis foto’s kunt vinden.

 

#14 Bied ondersteuning

Een goed tijdschrift maken is een vak. Dat vraagt om goede kennis en vaardigheden bij de vrijwilligers. Een goed tijdschrift maken is ook ontzettend leuk en motiveert. Biedt als parochie of gemeente je vrijwilligers trainingen aan, bijvoorbeeld op het gebied van contentstrategie, redactievoeren of interviewtechnieken. ISI Media kan je daarbij helpen.

(uitgelichte afbeelding van kconcha via Pixabay)

Contact opnemen

Meer weten? Neem contact op met Eric van den Berg. Graag maak ik kennis met jou om een succesvolle communicatie-aanpak voor jouw organisatie te bespreken.

Particuliere vragen beantwoorden we niet.

Bel of app tijdens kantoortijden 06-34009124, mail naar hallo@isimedia.nl of ga door naar het contactformulier.