Wat is de grootste uitdaging voor (redacties van) kerkbladen? Die vraag stelde ik op Facebook. Er kwamen meer dan 70 reacties op. Ik parafraseer en vat ze voor je samen: vier uitdagingen voor ieder kerkblad!

Iedere redactie wil een kerkblad maken dat er mooi uitziet en mooie inhoud heeft dat mensen informeert en inspireert. Dat staat buiten kijf. De grootste uitdaging is ‘dat ze gelezen worden’.  Dat klopt als een zwerende vinger, en dat kan als de inhoud relevant is.

Uitdaging 1: relevante artikelen

Als relevant worden genoemd: roosterwijzigingen of openbare activiteiten en vooral ‘dichtbij de parochies blijven’, aldus de Limburgse priester Ruud Verheggen. Dat kan met een kerkblad dat regelmatig verschijnt met onderwerpen die de eigen kerkgemeenschappen aangaan. Biedt actuele zaken en ‘zinnige verhalen zonder in sentimentaliteit te verzinken’. Die horen niet thuis in een kerkblad.

Ook is het belangrijk ‘niet te vervallen in zichzelf’ en een evenwicht te vinden tussen luchtige en diepgravende artikelen. Zolang het maar actueel is en niet te veel ons-kent-ons. Bij een kerkblad hoort ‘geloofwaardige journalistiek bij’.

Theoloog en socioloog Gied ten Berge vindt dat een kerkbladredactie de lezer moet helpen “hun weg te vinden in het internationale kerknieuws, minder rooms, meer oecumenische, minder nationaal, meer internationaal.” Maar meer internationaal, dat staat haaks op wat anderen zeggen: houd het dicht bij huis.

Een optie is het om lezers tot medeschrijvers te maken om de dialoog te bevorderen. Dat kan met discussies, lezersbrieven of een persoonlijke reflectie van een gemeentelid op een bijbels thema.

Hoogleraar Marcel Poorthuis schrijft dat het kerkblad meestal achter de actualiteit loopt, maar dat zou op te lossen zijn met een discussieplatform op de website.

Uitdaging 2: taalgebruik

Nauw verwant aan de inhoud van een kerkblad is het taalgebruik. Een misschien opmerkelijke uitdaging is om eens een keer een kerkblad te maken waarin woorden als God, Jezus en Kerk niet voorkomen. Let dus op je taalgebruik in je kerkbode. “Probeer eens je Liefde voor je geloof te verwoorden met andere woorden dan die gebruikelijk zijn. Jezus sprak ook in gelijkenissen. Welnu, vindt maar eens een ‘gelijkenis’, dat jouw Liefde woord voor woord weergeeft. Maar dan zonder die drie woorden. Waarom? Omdat het woord meteen “de begrenzing aangeeft van zijn betekenis,” schrijft Hans Schoenmakers.

Taalgebruik of tone of voice is een  belangrijk aspect en hangt samen met de (gewenste) lezers van het kerkblad. ‘Tale Kanaäns’ voor de intimi, of veel algemener taalgebruik voor mensen van buiten de kerk?

Denk daarbij aan het leesniveau van je lezer. Als je moeilijke woorden gebruikt, kan je kerkblad minder goed worden gelezen als je kunt benaderen wat het gemiddelde leesniveau is. 

Tip: Haal je tekst door de leesniveautest van de stichting Accessibility.

Deze tekst is bijvoorbeeld op ‘B2’-niveau geschreven. Dat betekent: “Ik kan artikelen en verslagen lezen die betrekking hebben op eigentijdse problemen, waarbij de schrijvers een bijzondere houding of standpunt innemen. Ik kan eigentijds literair proza begrijpen.”

 

Uitdaging 3: Digitaal

De kosten en het vraagstuk om digitaal te gaan, is een derde uitdaging. Iemand zegt dat parochies op digitale nieuwsbrieven overgaan omdat die frequenter kunnen worden verstuurd, want ‘een wekelijks papieren blad zou veel duurder zijn’. Bovendien: ‘Vind maar eens vrijwilligers die ze elke week willen bezorgen.’ Dat probleem heb je digitaal niet.

Als het kerkblad digitaal gaat, is het wel handig om het formaat van je magazine in de gaten te houden. Een probleem is, aldus Owen Vergeer, dat er geen rekening wordt gehouden met het eventueel printen van een digitale uitgave. Dat zou kostenbesparend kunnen werken.

Uitdaging 4: Jongeren bereiken

Een laatste uitdaging gaat over het bereiken van de jongeren. Tsja, ‘de jeugd’. Zie maar eens jongeren te vinden, hoorden we al.

De wijze waarop je je boodschap vertelt, moet anders, vindt Arjen Veerman, werkzaam bij van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA. “Voor het betrekken en stimuleren van tieners, jongeren of young professionals werkt het over het algemeen beter via social media: korte statements, veel foto en video en weinig tekst. Dan is een kerkblad dus niet geschikt, maar kan je beter kijken naar Facebook, Instagram of Tiktok.”

Jongeren laten meewerken aan een kerkblad of het digitaliseren lost de problemen in het betrekken en stimuleren van jongeren niet op, zegt hij. “Zonder een goede ervaring in de diensten, maakt het niet uit wat je doet, dan raak je ze kwijt. De boodschap hoeft niet te veranderen maar de manier van uitdragen 100%.”

Vier grote uitdagingen volgens de tientallen Facebook-vrienden. Ik denk dat ze wel herkenbaar zijn. Wat zijn jouw uitdagingen? Reageer onder dit artikel of mail ze naar info@isimedia.nl