06-34009124 hallo@isimedia.nl
Wat vind je van dit artikel?
(Gem. 4.8 / 5)

Contact opnemen

Meer weten? Neem contact op met communicatiestrateeg Eric van den Berg. Graag maak ik kennis met jou om een succesvolle communicatieaanpak voor jouw organisatie te bespreken. Bel tijdens kantoortijden 06-34009124, mail naar hallo@isimedia.nl of ga door naar het contactformulier.

In 2018 werk ik 12,5 jaar in en aan mijn eigen bedrijf ISI Media. Een goed moment om leermomenten met je te delen in een zomerdrieluik over valkuilen, opdrachtgevers en trends. Vandaag het laatste deel: wat zie ik als belangrijke externe trends?

De wereld verandert iedere dag. Dat is een mooi cliche om mee te beginnen. Er zijnmeerdere trends die het vak van communicatieadviseurs complexer en boeiender te maken. Ik noem er enkele die ik zie.

Effectieve communicatie is een illusie

Er is een tijd geweest waarin je met een injectienaald je boodschap kon injecteren (niet altijd even vrolijk overigens; denk aan nazipropaganda in Triumph des Willens). Of het klassieke Shannon-Weaver model: van zender naar ontvanger en weer terug. Leuk als theorie, goed om te blijven onthouden, maar in de praktijk een lastige tenzij je conversatie als uitgangspunt neemt.

In een mediacultuur zoals vandaag is ‘er geen sprake meer van een consistente, duurzame en voorspelbare relatie tussen zender en ontvanger van media, communicatie en informatie’, om met Mark Deuze (hoogleraar Media Studies, UvA) te spreken. Deuze gooit vervolgens een steen in het water: effectieve communicatie is een illusie.

#1 Versnippering

Een van de trends die dit ‘veroorzaakt’ is versnippering, en daarmee samenhangend individualisering. Het is haast ondoenlijk om aan goed doelgroepenbeleid te doen, omdat individualisering steeds kleinere (doel)groepen, tot individueel niveau toe, bestaan. Doordat de groepjes kleiner worden, zijn er ook meer groepen, die mondiger en mobieler zijn. De klant wil meer en wisselt van positie, van groep, van medium, in plaats en tijd. Daarnaast wisselt een groep sneller van samenstelling (neem een netwerkje ZZP’ers), afhankelijk van doel, issue, interessegebied of proces. Dat vraagt aandacht voor 1-op-1 communicatie, zowel analoog als digitaal, of dat nu via videochats of messengers gebeurt.

#2 Mediafragmentatie

Een andere is media zelf. Informatiedragers, opslagcapaciteit, verbindingssnelheid, ze veranderen snel. De hoeveelheid informatie blijft enorm groeien. Als je wat bruut mediacultuur met een bommenwerper vergelijkt, werpt ze geen atoombom, maar fragmentatiebommen over ons uit. Om ‘overeind’ te blijven moet de klant sneller en doelmatiger scannen op wat voor hem relevant is. Met als gevolg polarisering, problematische waarheidsvinding en – wellicht? – afname van vertrouwen in politici, rechters, politie, leger, kerk of banken.

#3 Privacy

Een volgende is privacy. Lange tijd was privacy geen sexy onderwerp, maar sinds Cambridge Analytica is dat anders. Zelfs een saaie Europese verordening als de AVG is hip & happening. Iedereen is met privacy bezig. Het volgen en profilen door marketeers en communicatieafdelingen zal veranderen, naast meer transparanter worden.

#4 Mediawijsheid

Een vierde trend is, door het intensieve gebruik van media en door mediabeinvloeding, wordt het steeds belangrijker dat jongeren meer inzicht krijgen in de effecten van (eigen) mediagebruik, bijvoorbeeld psychologisch, sociologisch, economisch of technisch. Je kunt dan denken aan de rol van emoties in digitale communicatie, in zelfcensuur, in gedrag of in kwaliteit van conversaties om er enkele te noemen.

#5 Robotisering

Een laatste trend die ik wil benoemen (er zijn er veel meer uiteraard) is robotisering. In een wereld vol algoritmen, digital agents en kunstmatige intelligentie verandert de manier van communiceren. Er komt een dimensie bij. Naast mens-mens en mens-computer communicatie, neemt computer-computer communicatie toe. Mens-mens communicatie – of dat nu 1-op-1, 1-op-n of n-op-n is – besprak ik al. Mens-computer (of mens-apparaat) communicatie neemt toe. Organisaties praten met klanten via chatbots om dienstverlening te organiseren, digitale assistenten helpen consumenten met het bedienen van apparaten, en ga zo maar door. De internet of things maakt het, tot slot, mogelijk dat apparaten, van koelkasten tot auto’s, autonoom met elkaar converseren.

Alles is communicatie maar communicatie is niet alles

Dit zijn 5 trends die ik zie die relevant zijn voor zowel organisatie- als communicatieadviseurs. Ze dienen zich hiertoe te verhouden om, in welke omvang, intentie, structuur, positie belang ook, effectief het werk te blijven doen. Mijn inziens zal een communicatieprofessional zich verder moeten ontwikkelen en met 1 been in, en met 1 been buiten de organisatie (gaan) staan om als ‘communicerend vat’ hun opdrachtgevers of organisatie verder te kunnen helpen. Alles is communicatie, maar communicatie is niet alles. Communiceren kan iedereen. Maar het vak is voor professionals.