06-34009124 hallo@isimedia.nl
Wat vind je van dit artikel?
(Gem. 3.4 / 5)

De schokkende gebeurtenissen in Utrecht zorgen terecht voor veel verdriet en veroorzaken veel onrust. Er wordt zeer veel over gepraat, gepost, doorgestuurd op social media. Zoveel, dat vaak onduidelijk is wat er nu aan de hand is, wat feit en wat fictie? Zeker in de eerste uren, waarin de ophef en emoties het heftigste zijn.

Hoe ga je om met breaking news, zoals vandaag op het #24oktoberplein in #utrecht? Wat twitter/app/post je door en wat niet? Bekijk deze 10 stappen als ‘hulpmiddel bij breaking news bij schietpartijen en terrorisme’.

Spreek in die eerste fase gerust je emotie uit, maar ga ervan uit dat de feiten nog onbekend zijn. Werk niet mee aan het verspreiden van onduidelijke berichten of ‘fake-news’.

1. Zeer direct na een incident, zitten nieuwsmedia er vaak naast

Bij een gebeurtenis zoals in Utrecht, Christchurch of waar dan ook, is de eerste fase vaak zeer onoverzichtelijk. Er zijn getuigenverklaringen, ruwe beelden en tegenstrijdige berichten. Media beginnen te berichten, maar zitten er vaak nog naast. Soms weten autoriteiten ook nog niet wat er exact gebeurt. Je ziet vaker dat bij slachtoffers er in de eerste fase verkeerde inschattingen worden gemaakt of andere ‘fouten’ in de crisiscommunicatie, waardoor verwarring ontstaat.

Ga nooit uit van de eerste getallen. Of het nu om vliegtuigongelukken, schietpartijen of tsunami’s gaat: definitieve aantallen doden en/of gewonden worden soms pas dagen later bekend. Mijn ervaring is dat het eerst onduidelijk is, daarna teveel slachtoffers worden genoemd en dat getal (naar beneden) wordt bijgesteld. Dat gebeurde ook in Utrecht (van 1 dode + onbekend aantal gewonden naar 3 doden en 9 gewonden naar 3 doden en 5 gewonden).

2. Vertrouw geen anonieme bronnen

Don’t feed the trolls. Toelichting overbodig.

3. Vertrouw geen verhalen die als bron een andere nieuwsbron duiden

Er zal, ook in het begin, veel herhaald worden. Nieuws wordt door iedereen overgenomen: kranten, radio en televisie praten elkaar na.

4. Let op de taal van media en woordvoerders

Zoals: ‘We zoeken nog bevestiging dat…’ of ‘De politie doet hier onderzoek naar’. Dit betekent dat ze geen bevestiging hebben.
‘Er komen berichten binnen dat…’ Dit betekent dat nog onduidelijk is wat er precies is gebeurd, en hoe een bericht moet worden geduid.

 

5. Vergelijk meerdere bronnen

Oude regel in de journalistiek: 1 bron is geen bron. Let op wie er iets zegt en wat diens achtergrond is: politicus, ‘expert’, journalist. Check de credentials van de ‘talking head’.

Laat je niet van de wijs brengen. In dit opzicht is het opmerkelijk, ondanks alle nuances, dat hoogleraar en terrorisme-expert (!) Beatrice de Graaf in de avond aanschoof bij DWDD voor duiding, terwijl het op dat moment nog onduidelijk was wat de motieven van de dader waren.

 

 

6. Het grote brekende nieuws komt vaak van fakers

Het is niet de eerste keer dat beelden niet van de plaats van delict komen. Check foto’s en video’s of ze echt zijn. En ga na wat het belang of positie is van de nieuwsbrenger: sensatie, duiding of misschien iets anders?

7. Check data

Nieuws vertekent. Sociale media katalyseren dat. Dit betekent dat sociale media soms oude verhalen opnieuw verspreidt, die soms niets met het actuele ‘breaking news’ te maken heeft.

8. Bij twijfel niet delen

Twijfel je over de waarheid in of emotie bij een bericht. Deel dan niets. Werk niet mee aan nog meer onduidelijkheid.

9. Volg de link

Lees je een bericht met een link naar elders, check die bron ook. Geen link in een bericht? Dan zou het zo maar kunnen zijn dat het naäperij is.

10. Let op de ontwikkeling van het verhaal

Denk aan copycats, geruchten en verdere ontwikkeling. Blijft het bij 1 incident, of breidt het zich uit. En is dat bericht gerelateerd aan het incident (van welke omvang ook).

 

 

 

‘Utrecht’ laat veel verwarring zien. Deze casus is daar niet uniek in. In het geval van terrorisme is het de bedoeling chaos te veroorzaken. In het geval van een schietpartij is het nog maar de vraag. Dan is terughoudendheid als consument de beste aanpak.