06-34009124 [email protected]
Wat vind je van dit artikel?
(Gem. 1.2 / 5)

Onterechte online recensies over je bedrijf of organisaties: wat doe je eraan?

Reviews zijn belangrijk voor bedrijven en organisaties. Consumenten gebruiken online recensies voor hun orientatie: koop ik wel of niet bij dat bedrijf. Voor een bedrijf zijn online recensies steeds belangrijker. Wat moeten bedrijven doen als ze onterechte online reviews krijgen?

Waarom zijn online recensies belangrijk?

De redenen liggen best voor de hand:

  • Om meer omzet te krijgen (meer (positieve) reviews, des te hoger de betrouwbaarheid en dus meer aankopen/omzet voor bedrijven of fans en steun voor een non-profit organisatie
  • Om de kwaliteit van producten of diensten te verbeteren, dankzij de directe feedback van klanten
  • Om in gesprek te komen met klanten (‘iedere klacht is een kans’)

Om dat te bereiken wil je uiteraard liever positieve dan negatieve reacties. (Als je wint, heb je vrienden). Meestal is het zo dat mensen reviews plaatsen als ze of lyrisch over een product of dienst zijn of juist uitgesproken negatief.  Als het ‘gemiddelde ervaringen’ zijn, plaatsen mensen meestal geen recensie online. 

Af van negatieve online reviews

Ondernemers willen af van negatieve recensies. Tegenwoordig word ik bijna wekelijks gebeld door ondernemers die af willen van negatieve recensies op Google. Dat komt door dit veelgelezen artikel over het verwijderen van Google-recensies. Ik hoor dat het het erg moeilijk is om die Google-recensies te laten verwijderen:

  • Soms wil de klant niet meewerken
  • Of het bedrijf heeft geen toegang tot Google Mijn Bedrijf
  • Of Google verwijdert de recensie niet.

Dat is irritant, omdat je klanten misloopt en daarmee omzet. Of je loopt een slecht imago op.  Dat is wat de meeste organisaties denken. NPO Radio 1 bracht bij monde van journalist Joost Schellevis dit bevestigende bericht: bedrijven lopen tot in de tonnen schade op door onterechte negatieve reviews op Google en andere platformen waar je online ervaringen kunt achterlaten.

Bewuste manipulatie

Dat komt onder meer omdat er een levendige handel in online recensies bestaat. Er zijn bedrijven die geld verdienen aan het verzamelen van reviews. Ze verkopen deze door aan websites (daarom kom je soms dezelfde review op een andere site tegenkomt). Zodra mensen betaald worden om zoveel mogelijk reviews te schrijven wordt het schimmig, zo zegt de Consumentenbond. Hoe dan ook, voor een prikkie kun je positieve én negatieve reviews op Google en Facebook kopen.

Opmerkelijk is het dat mensen eerder geneigd zijn een positieve recensie te plaatsen als ze een beloning krijgen of kans maken op een prijs. Vooral jongeren zijn daar gevoelig voor. Maar, als we het hebben over de waarde van reviews online: levert het schade of een goed imago op?

Handig is het daarom om de ‘richtlijnen online reviews: doen en laten’ te hanteren die de Autoriteit Consument & Markt (ACM) publiceerde. De ACM bepleit transparantie, controle en waarschuwt bedrijven ethisch verantwoord om te gaan met recensies (dus: niet onder druk zetten, niet sturen op toon of inhoud, geen nepreviews (laten) schrijven over jezelf of over je concurrenten).

De NOS schreef ook over Esteon, een bedrijf dat ineens negatieve reviews voorbij zag komen, op allerlei reviewwebsites. En leed daar schade aan.

En wat blijkt, iedereen doet mee aan het publiceren van negatieve recensies:

  • Bedrijven die valse recensies voor hun concurrenten kopen, om er zo zelf beter uit te komen
  • Bedrijven die klanten aanbiedingen doen om negatief te schrijven over concurrenten
  • Klanten die ondernemers dreigen met negatieve recensies als ze geen korting te krijgen
  • Klanten die uit ontevredenheid negatieve recensies online plaatsen

Dat is niet fraai en daarmee lijkt de aanbeveling van de ACM helaas een papieren tijger. Of niet. Belangrijker is: welk risico op imagoschade of inkomstenderving loop je nu echt door negatieve reviews?

Om dat te weten, kunnen we kijken wat consumenten zelf vinden van de online reviews die ze lezen. Omdat reviews steeds vaker worden gebruikt worden als mensen zich oriënteren op een aankoop of het afnemen van een dienst, heeft Motivaction in opdracht van de Autoriteit Consument & Markt in 2017 onderzoek gedaan naar de effecten van het gebruik van consumentenreviews bij aankopen. Dat rapport kun je hier als PDF downloaden.

Uit dit onderzoek blijkt dat consumenten zich bewust zijn dat reviews subjectief zijn of een ‘te uitgesproken beeld van de werkelijkheid’ kunnen geven. Ook weten de meeste mensen dat je neprecensies kunt tegenkomen. Daarom raadplegen de meeste consumenten meerdere informatiebronnen om een bedrijfsrecensie te toetsen. Hoe vaker iemand online zoekt naar reviews, des te vaker deze consument alert is of een recensie wel betrouwbaar is. Dat zijn vooral jonger en hoogopgeleide consumenten.

Consumenten geven in dit onderzoek overigens aan dat het erg lastig is om echte recensies te onderscheiden van gemanipuleerde reviews. (De Consumentenbond adviseert te letten op de datum, het aantal reviews, de afzender, de tijd tussen aankoop en gebruik, het verschil tussen feiten en meningen en of een recensie wel compleet is.)

Schade beperkt

De kans op echte schade lijkt echter redelijk beperkt. Negatieve reviews wegen wel sterker om een product of dienst links te laten liggen. Oftewel: consumenten worden sterker beïnvloed door (misleidende) negatieve reviews dan door positieve recensies. Dat effect heeft voor iedereen nadelen: consument als organisatie.

Ik zoom voor dit artikel in op foutieve of neprecensies.

Wat kun je doen als je foutieve of onterecht negatieve recensies wilt verwijderen?

Dat kan op meerdere manieren:

  • Zelf actie ondernemen naar de klant en de site waarop de recensie staat
  • Hopen dat consumenten een neprecensie melden bij het platform
  • Naar de rechter stappen

De eerste mogelijkheid is zelf actie ondernemen. Dat kan door de betreffende schrijver (m/v) van de in jouw ogen neprecensie of onterechte review te benaderen (met de vraag de recensie aan te passen) of online te reageren op de recensie. Dat kan je iets opleveren indien je met echte schrijvers te maken hebt, indien je de juiste tone of voice weet aan te slaan.

Je kunt ook het platform benaderen: Google Mijn Bedrijf, Facebook,  Kieskeurig.nl, Truspilot bijvoorbeeld. Bedrijven bals Google en Facebook benaderen is daarbij in de praktijk helaas zeer weerbarstig. Ze verstaan zich op hun onafhankelijkheid, en dat ze ‘slechts’ een platform faciliteren. De inhoud, daar gaan ze meestal niet over en het reviewbeleid is vrij los. Zomaar recensies laten verwijderen gebeurt dan ook niet zonder slag of stoot.

De tweede optie is hopen dat mensen een neprecensie signaleren en deze zelf aangeven bij het betreffende platform (en eventueel jouw organisatie informeren). Hier moet je maar niet te veel op vertrouwen. Consumenten melden foutieve of onbetrouwbare online recensies vrijwel niet. Mensen komen niet snel in actie als ze denken dat een review nep is. (En zeg nou zelf, heb je zelf wel eens een recensie van een ander als onbetrouwbaar gemarkeerd?)

Ten slotte rest de stap naar de rechter. Een voorbeeld dat wel wordt aangehaald is een kinderdagverblijf dat in 2016 een rechtszaak tegen Google startte vanwege meerdere neprecensies. Google wilde niets doen. Alleen op dwang van de rechter moest Google de recensies verwijderen en de naam van de dader bekend maken. Kassa: de dader moest – onrechtmatige daad – 13.702 euro betalen aan het kinderdagverblijf.

In de aflevering van De Rijdende Rechter van 5 maart 2019 werd een consument eveneens gedwongen om een negatieve recensie te verwijderen, dit keer over een garagebedrijf (kijk terug vanaf minuut 28) . Rechter John Reed vond het een onrechtmatige daad. Er kwam geen schadevergoeding, omdat het garagebedrijf niet aannemelijk kon maken dat hij door de negatieve reacties minder auto’s verkocht. Er was, aldus mr. Reed ‘geen sprake van aantasting van goede naam or eer’.

(mr. John Reed in De Rijdende Rechter, 5 maart 2019)

 

Enkele tips tot slot

Koninklijke Horeca Nederland geeft aan haar leden tips die voor iedere branche zinvol zijn:

  • Houd de reactie zakelijk en respectvol (ook als de reactie je emotioneel raakt)
  • Ga niet in op ieder detail
  • Nodig uit tot telefonisch contact of langskomen
  • Vraag eventueel of de klant bereid is om de negatieve review aan te passen
  • Ga nooit in op chantage
  • En wees zelf oprecht in het plaatsen van online recensies

O ja, soms krijg ik de vraag of ISI Media kan helpen recensies te verwijderen. Dat kan helaas niet: je zult zelf als eigenaar aan de bak moeten.